Hoe kunnen we kinderen de wereld laten begrijpen, maar ook gegrepen laten worden door de wereld? Hoe ontwikkel je onderwijs waarin didactiek en inhoud verbonden zijn met de pedagogische, opvoedende opdracht van het onderwijs?
Dit zijn de vragen die mij de afgelopen jaren het meest hebben beziggehouden. Om ze te onderzoeken ga ik te rade bij de wijsgerige pedagogiek, de kunsten, de natuur en de manier waarop rituelen betekenis geven aan de wereld. De kennis en ervaring die ik daar opdoe, vormen mijn visie op onderwijs.
Mijn naam is Michiel Bos. Het begin van mijn professionele leven ligt in de muziek: ik studeerde klassiek gitaar, gaf lange tijd gitaarlessen en speelde in verschillende bandjes. Daarnaast deed ik veel kunstprojecten in onder meer asielzoekerscentra en het (speciaal) basisonderwijs.
In 2013 richtte ik De Toonwerkplaats op en legde ik me volledig toe op het ontwikkelen en verzorgen van kunstonderwijs in het primair onderwijs. Ik ontwikkelde me tot een brede kunstvakdocent — naast muziek werk ik ook met multimedia, film, beeldend en drama. In diezelfde periode ging ik steeds vaker trainingen en workshops geven aan schoolteams en hielp ik scholen het kunstonderwijs in hun curriculum te verstevigen.
Dankzij de Master Kunsteducatie aan ArtEZ in Zwolle werd ik gegrepen door onderzoek en schrijven — mijn afstudeeronderzoek ging over de betekenis van rituelen in het onderwijs. De masterclass Muzisch Werken aan de HKU bood me daarna handvatten om op een kunstzinnige manier met groepen te werken. Tot 2022 verdiepte ik dit verder als onderzoeker bij het lectoraat Waarde(n) van Vrijeschoolonderwijs (Hogeschool Leiden), waar ik onder meer onderzocht hoe subjectiverend onderwijs — het gedachtegoed van Gert Biesta — concreet vorm kan krijgen in de klas.
Deze zoektocht bracht me bij mijn boek Muzisch Meesterschap: de kunstzinnigheid van de leraar (2025), waarin ik de pedagogiek van de kunst en de kunst van de pedagogiek onderzoek. Ik schrijf er regelmatig over op het platform van Stichting NIVOZ.
Michiel